IJdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid

Als men de hoef bekapt en hem vervolgens beslaat met een onbuigzame prothese zoals een hoefijzer, heeft dit meerdere gevolgen. Één daarvan - en zeker niet de minste - is dat het vermogen van de hoef om zich aan te passen aan de ondergrond of de van het paard vereiste activiteit aanzienlijk wordt beperkt. Dit aanpassingsvermogen is een eigenschap die paarden in de loop van miljoenen jaren via het natuurlijke selectieproces hebben verkregen en die heeft bijgedragen aan het voortbestaan van de soort. Pas sinds enkele eeuwen kan het paard dankzij het hoefijzer op intensieve wijze door de mens worden gebruikt, wat in grote mate heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van onze beschaving. De andere kant van de medaille vormen de vele, in het harnas gestorven paarden die het niet meer na kunnen vertellen. Een beetje zoals mijngasontploffingen en dode mijnwerkers onvermijdelijk verbonden lijken te zijn met de winning van kool en de ramp met de kerncentrale van Tsjernobyl de onvermijdelijke tol is die men moet betalen voor kernenergie. Zelfs professionele hoefsmeden geven vaak toe dat het hoefijzer een noodzakelijk kwaad is. Maar dankzij de verbeterde technieken van de moderne hoefsmederij kan men het tegenwoordig in veel gevallen eerder als een noodzakelijk goed beschouwen.

Als het hoefijzer perfect overeenstemt met de biomechanica van het paard (waarvan wij dankzij de wetenschap steeds meer begrijpen) is het uiteindelijk toch een buitengewone uitvinding. Wordt het daarentegen lukraak op de voet gezet door een onbekwame persoon, zal het de hoef (en het gehele paard) binnen de kortste keren kapot maken. Afgezien daarvan, moet men het überhaupt nog eens worden over de definitie van het begrip "hoefijzer". Men hoeft maar een hoefbeslagcatalogus open te slaan of een collectie te bekijken om in één oogopslag te zien dat die ijzers allemaal van elkaar verschillen qua vorm en geometrie en dan ook een heel verschillend effect op de biomechanica van het paard hebben. Het is dan ook duidelijk waarom een slecht gekozen of aangepast ijzer zulke schade kan veroorzaken en aan welke kritiek de gebruikers ervan blootstaan - vraag het maar aan de hoefsmid. De laatste jaren zijn er een aantal nieuwe, veelbelovende methoden van hoefbewerking en hoefbeslag verschenen - gebaseerd op waarnemingen van wilde paarden - die hun belofte waar lijken te maken. Er wordt steeds meer onderzoek verricht op dit gebied en het aantal wetenschappelijke studies neemt voortdurend toe. Ze benadrukken dat men meer respect moet hebben voor de natuurlijke voortbeweging van het dier en geen onredelijke prestaties van hem mag verlangen.

Als een paard vroeger grote problemen had met zijn bewegingsapparaat of iets anders, zette men hem op de wei en vergat hem voor een paar weken of maanden in de hoop dat hij spontaan weer beter zou worden. Omdat zijn ijzers werden afgenomen, kregen zijn hoeven de kans om hun natuurlijke manier van bewegen terug te vinden en weer correct te gaan functioneren. Vaak kon het paard zo aan zijn tweede jeugd beginnen in plaats van met onherstelbaar beschadigde hoeven rond te moeten lopen of de rest van zijn leven een speciaal beslag te moeten dragen. Een onjuiste hoefbewerking of een slecht passend beslag heeft een funeste uitwerking op de biomechanica van de voet. Het eerste symptoom daarvan is de vervorming van de hoef, al snel gevolgd door kreupelheid als het natuurlijke hoefmechanisme stopt met functioneren. Ook de hoefsmederij heeft zijn grenzen waarbij de kwaliteit van de opleiding bepaalt hoe snel deze worden bereikt. Paardenbezitters hebben dat al snel begrepen en vertrouwen daarom steeds meer op de zgn. hoefverzor¬gers. Deze doen in feite precies hetzelfde als de hoefsmeden van vroeger; nl. het paard op de wei zetten en het beste ervan hopen. Vaak zijn het de onredelijke eisen van de eigenaren die de hoefsmeden dwingen overhaast beslissingen te nemen en te werk te gaan, bijvoorbeeld in de wereld van de topsport. De hoge waarde van de dieren en het feit dat deze "hun haver moeten verdienen", doen de rest.

De wereld van de paardensport is een microkosmos waarin men alle maatschappelijke verschijnselen terugvindt. De belangen van de één staan vaak haaks op de belangen van de ander. De vrijetijdsruiters spreken schande van degenen die als enig doel lijken te hebben om op het erepodium te komen staan. Maar allebei zijn ze klant van de hoefsmid, of het paard nu beslagen is of niet. Ergens wel grappig, vindt u niet? Zodra er uitzicht is op winst, gaan de principes overboord. "Ijdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid"! (Prediker).

Vriendelijk dank aan de redactie van De Hoef voor het mogen plaatsen van hun redactioneel stuk van april 2008.

www.farriersjournal.com Diasse SPRL - Rue d'Opprebais 16 - 1360 Malèves-Sainte-Marie - Tel: +32 (0)10 88 88 98 - Fax : +32 (0)10 88 99 34 - Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken

Commentaar (0)